Bạn đã bao giờ thắc mắc về những phản ứng tâm lý của bản thân mình hay chưa?

Chẳng hạn tại sao khi hét to thì mình cảm thấy như được giải toả, khi hát lớn thì mình cảm thấy đỡ căng thẳng hơn?

Mình nghĩ khám phá bản thân là một chủ đề khá thú vị, và mình mong rằng bạn cũng cảm thấy như thế khi nhấn vào xem video này.

Bây giờ hãy bắt đầu cùng mình: 15 Hiệu Ứng Tâm Lý Thú Vị – Biết Để Làm Chủ Được Bản Thân.

1. Hiệu Ứng Dunning – Kruger – Ảo Tưởng Sức Mạnh

Vào năm 1999 các nhà khoa học đã thực hiện một nghiên cứu trên những người thông minh.

Kết quả cho thấy người thông minh rất hiếm khi nghĩ họ thông minh, họ thường tự chấm điểm bản thân dưới mức trung bình.

Bất ngờ là, những người IQ thấp hơn sẽ  làm điều hoàn toàn ngược lại. Họ thường tự đánh giá bản thân khá cao.

Dunning – Kruger trong tiếng Việt chúng ta có thể dịch là “Ảo tưởng sức mạnh”.

Đó là hệ quả của việc “càng không biết – càng thấy hạnh phúc.”

Mình giả sử bạn đang học vẽ, ngay khi vẽ được bức tranh đầu tiên bạn đã thấy rằng bản thân mình thật giỏi.

Nhưng khi bạn bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc về bộ môn nghệ thuật này, bạn mới nhận ra thứ mình đã biết thật hạn hẹp bao nhiêu, để chinh phục được thì còn có rất nhiều khó khăn, thử thách khác nữa.

Đây là lý do tại sao những người kém hiểu biết thường tự đánh giá bản thân họ khá cao. Đến mức họ không nhận ra là mình đang hiểu biết ít.

Mẹo Giúp Bạn Cải Thiện Cuộc Sống

2. Ký Ức Xa Nhất

Ký ức xa nhất của bạn là gì? Bạn nhớ về lần sinh nhật đầu tiên đang vui vẻ chơi đùa cùng với bố mẹ trong công viên.

Nhưng liệu bạn có thực sự nhớ dai đến vậy hay không?

Các nhà khoa học thần kinh đã chứng minh rằng trí nhớ của bạn hoạt động theo một cách hoàn toàn khác với những gì bạn nghĩ.

Trên thực tế, bạn chỉ có thể nhớ những gì mà lần gần đây nhất bạn nhớ ra được.

Mỗi lần như vậy, thứ bạn nhớ lại sẽ thay đổi một chút, dần dà bạn sẽ không thể biết mình đã thêm thắt hay bỏ bớt thứ gì về ký ức đó.

3. Âm Nhạc Làm Thay Đổi Nhận Thức

Những bản nhạc mà bạn lắng nghe mỗi ngày thật sự có khả năng làm ảnh hưởng đến cách mà bạn nhìn nhận cuộc sống.

Bạn có đồng ý với mình là âm nhạc có tác động mạnh mẽ đến tâm trạng của con người không?

Mỗi khi nghe một bản nhạc sôi động, tích cực, bạn sẽ có tâm trạng phơi phới.

Ngược lại một bản nhạc đau buồn có thể khiến bạn u uất dù thực tế chẳng có gì xảy ra để bạn phải buồn. Nhưng đó không phải là tất cả.

15 hiệu ứng tâm lý thú vị
Nghe nhạc khiến bạn thay đổi nhận thức

Một nghiên cứu vào năm 2011 được tiến hành để xác định xem âm nhạc có khả năng tác động đến cách con người cảm nhận về môi trường xung quanh hay không.

Các đối tượng nghiên cứu sẽ được yêu cầu làm mặt vui và mặt buồn, trong lúc đang nghe nhiều bản nhạc khác nhau.

Kết quả là họ đã phải vật lộn với cảm xúc khi đang nghe một bản nhạc buồn mà lại bị bắt trưng ra một gương mặt cười toe toét, và ngược lại.

Âm nhạc đã làm họ hình dung ra được những thứ không có mặt tại đó, nó tạo ra một thứ được gọi là “những kỳ vọng tri giác”.

Khi bạn nghe một bài nhạc bằng tai, não của bạn sẽ bắt đầu mong chờ một điều gì đó tương tự bằng mắt. Đây cũng là lý do vì sao bạn thường nghe những bản nhạc sôi động để có cảm hứng tập gym, workout.

Và cũng bao gồm luôn trường hợp bạn thích nghe nhạc buồn mỗi lần thất tình.

4. Logic Của Ngoại Ngữ

Chúng ta đều có khả năng ra những quyết định sai lầm.

Thế nhưng, bạn có biết rằng bạn sẽ có thể suy nghĩ logic hơn, hợp lý hơn khi dùng một ngôn ngữ khác?

Một nghiên cứu tại trường đại học Chicago đã phát hiện ra: mọi người đưa ra những lựa chọn hợp lý hơn khi sử dụng ngoại ngữ – không phải tiếng mẹ đẻ.

Kỹ năng lập luận của bạn được chia thành 2 phần tách biệt, một bên có hệ thống và logic, bên còn lại là vô thức và cảm tính.

Khi sử dụng tiếng mẹ đẻ, bạn dễ dàng để cảm tính lấn át suy nghĩ vốn cần có hệ thống và logic của mình, bạn có thể nói nhanh hơn những gì bạn nghĩ.

Nhưng khi sử dụng ngôn ngữ thứ 2, bạn buộc phải suy nghĩ nhiều hơn để tìm cách diễn đạt, cân nhắc rất kĩ điều mình sắp nói ra, vô hình trung, bạn đã dùng lập luận logic để đưa ra quyết định đúng đắn hơn.

Bạn có thể thử ngay điều này vào lần thương lượng, giao dịch tiếp theo với đối tác hay khách hàng nước ngoài nhé.

5. Ca Hát Làm Dịu Căng Thẳng

Ca hát trong khi lái xe hay trong nhà tắm là một cách tuyệt vời để làm giảm lo lắng và trầm cảm.

Giả sử bạn đang trên đường đi làm, vào giờ làm bạn sẽ bắt đầu một buổi thuyết trình quan trọng trước đông đảo các sếp. Bạn không thể nào không lo lắng, vậy bây giờ làm sao để giữ được bình tĩnh?

15 hiệu ứng tâ, lý thú vị
Ca hát làm dịu căng thẳng

Thử mở một bài hát yêu thích, và hát theo thật to.

Nghe thì có vẻ hơi vô lý, nhưng thực tế việc ca hát giúp não bộ bàn tràn ngập Endorphin và Oxytocin, cả hai hoocmon này đều có vai trò giúp bạn phấn khởi, hạnh phúc hơn, từ đó cải thiện tâm trạng của bạn.

Đừng ngại nếu bạn hát không được hay cho lắm nhé! Cho dù bạn là người hát dở nhất trên thế giới, giống như mình, thì ca hát vẫn có thể biến một ngày tồi tệ thành một ngày tuyệt vời.

6. Bị Từ Chối Làm Bạn Đau

“Đau” ở đây ý mình không phải là đau lòng, mà nó đích thực là đau theo nghĩa đen, không hơn không kém.

15 hiệu ứng tâm lý thú vị
Bị từ chối sẽ khiến bạn “đau”

Giả sử bạn đang làm thân với một người bạn mới, các bạn đã có một buổi hẹn hò vào cuối tuần. Nhưng chỉ một vài ngày sau, người ta đá bạn.

Cảm giác đó sẽ như thế nào nhỉ? Bộ não của bạn sẽ có cảm nhận giống như vừa bị một cú đấm trực diện vào mặt.

Bởi não bộ xử lý những nỗi đau về cảm xúc và về thể chất theo cách tương tự nhau. Cả hai loại đau này đều giải phóng ra cùng một chất hoá học và tác động vào các khu vực giống nhau.

Nếu bạn từng thắc mắc tại sao khi bị người khác từ chối lại đau và tổn thương đến vậy, thì đây chính là câu trả lời.

7. Góc Độ Kinh Điển

Bạn đã bao giờ tự nghĩ vạn vật trông như thế nào trong trí nhớ của bạn chưa?

Vào những năm 1980s, các nhà tâm lý học phát hiện ra điều này: bạn sẽ ghi nhớ tất cả đối tượng xung quanh bằng một góc nhìn kinh điển, đó là góc nhìn mặt bên, hoặc lên cao hơn một chút.

Nếu bạn đang không tin mình, bạn hãy cầm bút lên và bắt đầu vẽ một chiếc cốc.

15 hiệu ứng tâm lý thú vị
Bạn sẽ vẽ chiếc cốc này như thế nào?

Sao rồi?

Bạn đã vẽ một hình tròn giống như khi nhìn cái cốc từ trên xuống, hay bạn đã vẽ một chiếc cốc khi nhìn từ mặt bên, nhưng chếch lên cao một chút – dừng lại ở mức chỉ thấy được một phần nhỏ bên trong? Bạn có thể giải thích điều này không?

Mình đoán là nếu chịu khó suy nghĩ một chút thì bạn sẽ trả lời rằng: đây là góc nhìn mà bạn trông thấy nhiều nhất khi tiếp xúc với cái cốc mỗi ngày.

Nhưng điều này không đúng.

Rõ ràng bạn thường xuyên nhìn những chú chó, mèo theo góc độ từ trên xuống, nhưng khi tưởng tượng về chúng bạn sẽ chỉ nhớ đến góc nhìn từ mặt bên. Tâm lý học đã chứng minh rằng đây là “góc độ kinh điển”, và bạn luôn ghi nhớ vạn vật theo góc độ này.

Mình nghĩ rằng nếu khám phá quá nhiều thứ về bản thân một lúc thì sẽ không thuận lợi cho việc ngẫm nghĩ và gật gù của bạn.

8. Nỗi Lo Biết Tiến Hoá

Khoảng 15 năm trước đây, một nghiên cứu đã chứng minh rằng một học sinh trung học sẽ có tâm lý lo lắng bất ổn giống như một bệnh nhân tâm thần vào những năm 1950.

Trong vài thập kỷ gần đây, các trình trạng về sức khỏe tâm thần như: lo lắng quá độ, rối loạn tâm lý ngày một trở nên phổ biến hơn.

Điều này là hoàn toàn bình thường bởi nhịp sống đã thay đổi, nỗi lo lắng của con người cũng tiến hoá theo.

Và thật sự nếu như hôm nay, nghiên cứu năm xưa được lặp lại thì mình chắc chắn là con số về những “bệnh nhân tâm thần 1950” sẽ gia tăng đáng kể.

Ngày nay con người ít kết nối, ít chia sẻ trực tiếp với nhau hơn, họ có nhiều nỗi sợ hãi hơn, và lo lắng về nhiều thứ trong cuộc sống hơn.

Đừng để bản thân trở thành một trong số đó, bạn hãy quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần của chính mình nhé!

9. Gen Tiêu Cực

Sẽ ra sao nếu những suy nghĩ tiêu cực đến với bạn như một điều bắt buộc, và bạn không có lựa chọn khác?

15 hiệu ứng tâm lý thú vị
Có thể bạn có gen tiêu cực

Vào năm 2013, một nghiên cứu đã được tiến hành để chứng minh một số người có khuynh hướng di truyền những suy nghĩ tiêu cực.

Họ sẽ tự động có những phản ứng cảm xúc mạnh mẽ hơn đối với các vấn đề trong cuộc sống.

Trong nghiên cứu này, các nhà phân tích đã đi tìm hiểu cách mà những người có mã gen tiêu cực nhìn nhận về hai bức ảnh khác nhau.

Một bức ảnh thể hiện một thác nước đang chảy, và một bức ảnh bãi biển mùa hè. Trong khi đa số những người bình thường đều thấy thác nước rất mát mẻ và bãi biển rất nên thơ, thì những người với mã gen tiêu cực lại trông thấy hai cảnh quan này có phần nguy hiểm.

Đến khi cho họ xem một bức tranh có đám đông nhiều ngừời, họ lập tức cau mày và thể hiện cảm xúc không vui.

Nếu từ khi sinh ra bạn đã sở hữu một gương mặt có phần buồn bã và cau có hơn bình thường, thì có thể bạn đã thừa kế một mã gen tiêu cực từ ai đó trong gia đình.

Những Lý Do Khiến Bạn Không Hạnh Phúc

10. Lời Châm Chọc Lành Mạnh

Có thể bạn sẽ hơi ngạc nhiên khi nghe mình nói điều này. Rằng những lời châm chọc, cà khịa người khác lại rất có ích cho sức khoẻ não bộ của bạn.

Mặc dù đây là một hành động không được khuyến khích bởi chúng có khả năng làm người khác cảm thấy khó chịu hay bị xúc phạm.

Tuy nhiên các nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người hay cà khịa người khác thường sẽ thông minh.

15 hhiệu ứng tâm lý thú vị
Người biết trêu đùa có thể sẽ thông minh hơn

Họ có xu hướng phản ứng nhanh chóng, dí dỏm và rất sáng tạo. Họ thường nghĩ ra được những thứ mà người khác chưa kịp hoặc không nghĩ ra.

Sự thật là để có khả năng pha trò như vậy đòi hỏi rất nhiều chức năng khác nhau từ não bộ.

Bạn phải hiểu ngay về bối cảnh, ngữ cảnh, sau đó xoay chuyển chúng theo chiều hướng tạo ra một điều gì đó hài hước.

Đây là lý do vì sao những người hài hước, hay cà khịa thường sẽ rất giỏi trong việc hiểu các khái niệm trừu tượng và giải quyết các vấn đề phức tạp.

11. Sức Mạnh Của Ánh Nắng

Bạn có để ý rằng mỗi khi bạn có tâm trạng hay đang căng thẳng, lo lắng về điều gì đó thì bạn sẽ rất muốn ra ngoài đi dạo?

Bằng không sẽ cảm thấy vô cùng ngột ngạt.

15 hiệu ứng tâm lý thú vị
Ánh nắng giúp bạn giảm nguy cơ trầm cảm

Ánh nắng mặt trời không chỉ tốt cho xương, mà còn có thể ngăn chặn các rối loạn về mặt tâm trạng, cảm xúc    , giúp não bộ giải phóng ra hoocmon hạnh phúc.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nếu thiếu đi ánh mặt trời, bạn sẽ dễ bị trầm cảm hơn.

Mỗi khi bị căng thẳng quá mức, bạn hãy dành ra 10 phút để tiếp xúc với ánh mặt trời, nó sẽ giúp xoa dịu tâm trạng của bạn ngay lập tức.

12. Cơn Nghiện Dopamine

Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao mình có thể nhìn chằm chằm vào chiếc điện thoại hàng giờ đồng hồ chưa?

Nhất là trong thời điểm dịch Covid như thế này, không đi ra ngoài được thì chiếc điện thoại không được phép rời bạn nửa bước.

Một nghiên cứu về thần kinh đã chứng minh rằng mạng xã hội và việc nhắn tin, chat qua lại sẽ làm sản sinh Dopamine – một hoocmon, và cũng là một chất dẫn truyền thần kinh. Nó làm bạn cảm thấy thoải mái, dễ chịu hơn.

Nhưng đó chưa hẳn là lý do bạn không muốn đặt điện thoại xuống.

Dopamine còn đóng một vai trò khác: điều khiển mong muốn của bạn. Nó sẽ kích thích bạn làm điều bạn muốn, kích thích bạn tiếp tục nhắn tin, xem cái này cái kia và liên tục lướt trên màn hình.

Càng làm như vậy não bộ càng giải phóng ra Dopamine làm bạn dễ chịu hơn. Nó trở thành một vòng lặp, mà nếu bạn không tự mình chủ động thoát ra thì bạn cũng giống như “đang bị nghiện”.

13. Nghịch Lý Ngủ Nhiều

Giả sử hôm qua bạn thiếu ngủ vì phải chạy deadline. Sau khi hoàn thành công việc, bạn thấy thật uể oải và tự hứa sang hôm nay nhất định phải ngủ bù.

Nhưng sau khi ngủ bù dậy bạn vẫn thấy mệt mỏi, rã rời. Vì sao lại như vậy?

Sự thật, việc bạn ngủ đến 10 hay 11 tiếng luôn khiến bạn thấy mệt mỏi khi thức dậy, cảm giác này và cảm giác thiếu ngủ hoàn toàn giống nhau.

Khi ngủ quá nhiều là bạn đang phá vỡ đồng hồ sinh học của bản thân.

Bạn đã nghĩ ngủ nhiều để đầu óc được thư giãn, để não bộ được nghỉ ngơi. Nhưng đó không phải là cách hoạt động của nó.

Việc đi ngủ cũng giống như khi bạn đang nhảy lộn nhào trên không, nếu lộn quá ít vòng bạn sẽ ngã, nếu lộn quá nhiều vòng bạn cũng sẽ nhận kết cục tương tự.

Chỉ có số vòng vừa phải mới có thể giúp bạn tiếp đất an toàn.

Như vậy cách tốt nhất để bạn tránh cảm thấy mệt mỏi là hãy ngủ đủ, ngủ vừa phải một cách khoa học.

14. Đọc Nhanh Hơn

Không biết bạn đã từng được thấy qua các tờ báo cũ của ngày trước chưa? Mình đã từng thấy qua và thắc mắc tại sao họ lại chia bài viết thành các cột nho nhỏ như vậy.

Trước đây các nhà xuất bản cho rằng mọi người thích đọc những gì ngắn gọn, dòng ngắn sẽ giúp họ đọc nhanh hơn, chính vì vậy mà họ luôn giữ cho độ dài của dòng chỉ từ 30 – 50 ký tự.

Tuy nhiên gần đây các nhà tâm lý học đã phát hiện ra: dòng ngắn không thực sự làm chúng ta đọc nhanh hơn. Ngược lại chúng còn khiến bạn đọc chậm hơn bình thường.

100 ký tự mới đúng là độ dài lý tưởng cho một dòng. Mặc dù nó gấp đôi gấp ba lần so với độ dài mà các tờ báo, tạp chí ngày xưa thường sử dụng.

Nhưng nó khiến bạn đọc nhanh hơn rất nhiều.

15. Tâm Bệnh

Bạn có biết rằng: tâm trạng của bạn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất của bạn?

Đúng là như vậy, cơ thể và bộ não của chúng ta có mối quan hệ mật thiết với nhau.

Chúng giống như các thành viên trong gia đình, khi người này phải chịu đựng một tổn thương nào đó thì người kia cũng vậy.

Vì thế khi bạn không vui, bạn có thể bị đau nhức, viêm nhiễm và giảm chức năng miễn dịch.

Từ xưa người ta chẳng bao nhau “tâm bệnh là nguy hiểm nhất” còn gì? Nếu bạn có thể tìm cách cải thiện tinh thần của mình, thì mỗi ngày trôi qua bạn sẽ cảm thấy bản thân vừa vui vẻ, vừa khoẻ mạnh.

Mình mong rằng hiểu bản thân hơn sẽ giúp bạn làm chủ cuộc sống này hơn. Bạn còn biết hiện tượng tâm lý thú vị nào khác không? Hãy chia sẻ ở phần bình luận bên dưới cho mình biết với nhé!

Đánh giá bài viết này

Gửi Nhận Xét

Pin Ảnh Này